Filter op
Terug naar overzicht

7 vragen aan – Teun van de Keuken

Voor veel mensen is Teun hét gezicht van de Keuringsdienst van Waarde. In journalistiek Nederland is hij dan ook de man voor al je vragen over de zin en onzin rondom voedsel. Tijdens de SFYN Academie sprak Teun onze academici toe, en nu is het tijd voor zeven vragen.

1. Wie ben je en waar kunnen mensen jou allemaal van kennen?
Ik ben Teun van de Keuken, al vanaf het begin presentator van Keuringsdienst van Waarde, initiatiefnemer en naamgever van Tony’s Chocolonely, schrijver van Puur en Eerlijk en columnist voor de Volkskrant, waar ik schrijf over Holle frasen.

2. De Keuringsdienst van Waarde bestaat alweer dertien jaar. Is reactie van bedrijven die jullie in het programma bezoeken, veranderd door de jaren heen?
Wat ik merk is dat in de beginjaren er nog lustig door medewerkers van consumentenlijnen werd gefilosofeerd over wat begrippen als ‘ambachtelijk’ zouden kunnen beteken. Daardoor werd er een hoop flauwekul uitgekraamd. Nu zijn ze voorzichtiger: kunt u uw vraag op de mail zetten? Ze geven niet zomaar antwoord als ze het niet weten. De Keuringsdienst schijnt ook voor trainingen van telefoonteams gebruikt te worden. Ook viel mij laatst op dat Albert Heijn een stuk eerlijker geworden is op verpakkingen. Op een gepaneerde schnitzel staat dat hij van losse stukjes is gemaakt en op Pangasiusfilet dat het een ontdooide vis betreft. Soms een beetje jammer voor het programma, maar voor de consument natuurlijk een vooruitgang.

3. Je bent medeoprichter van Tony Chocolonely, een bedrijf dat streeft naar een 100% slaafvrije chocoladereep. Moet je als idealist onderdeel worden van de voedselindustrie als je wilt dat er iets verandert?
Het idee was dat we aan dezelfde voorwaarden wilden voldoen als andere reguliere bedrijven om te kunnen laten zien dat verandering mogelijk is. Als wij het zouden kunnen, dan moest het voor andere bedrijven ook mogelijk zijn. Vrij snel na ons eerste succes ging Verkade ook over op Fair Trade. Dus dat werkte wel enigszins. Wel maak ik mij nu soms zorgen dat bij Tony’s het eigen belang – veel repen verkopen- een kritischer houding in de weg staat. Dat ze teveel meedraaien in het systeem en kansen laten liggen om echt iets aan dat systeem te veranderen.

4. We komen om in foodfestivals en bijbehorende foodies. Gaat deze trend van gezond, lokaal en duurzaam eten voor een blijvende verduurzaming van de voedselindustrie zorgen?
Nee, absoluut niet. Die festivals zijn hartstikke leuk voor de hipsters en de fanboys, die gretig de portemonnee trekken voor een broodje pulled pork van Livarvarken, maar dat heeft nauwelijks invloed op de grote massa. Dat is een hobby, zoals anderen bonsaiboompjes kweken. Op ons dagelijks brood heeft het weinig invloed

5. Je hebt een boek geschreven “Puur en Eerlijk”. Wat kunnen we volgens jou anno 2016 echt niet meer in ons boodschappenmandje leggen?
Ik ben niet veroordelend. Je mag alles in je mandje leggen. Maar ik denk dat het zo langzamerhand wel duidelijk is dat het beter is minder vlees te eten. Je kunt daar zelf je redenen bij bedenken: voor je eigen gezondheid, voor de dieren of voor de toekomst van onze planeet.

6. Jij bent geen fan van keurmerken. Hoe kunnen gewone consumenten in de supermarkt bepalen welke producten gezond, verantwoord of duurzaam zijn?
Dat is heel moeilijk. Het jammerlijke aan keurmerken is dat het er zoveel zijn, dat bedrijven die het ene keurmerk te streng vinden een nieuw keurmerk (laten) oprichten en dat geld, dat beter naar boeren of de kwaliteit van het voedsel zou kunnen gaan, naar zo’n labeltje gaat. Ik pleit voor de onderzoekende consument, de informerende producent en een systeem van vertrouwen. Dat klinkt wat vaag. Ik bedoel dit: wij moeten aan onze winkelier en aan de fabrikanten kunnen vragen waar hun waar wordt gemaakt. En hoe. Zij moeten daar antwoord op kunnen geven. Als we willen zouden we de fabrieken ook moeten kunnen bezoeken. Ons voedsel moet uit de anonimiteit komen.

7. Welke nieuwe voedselverhalen kunnen we van jou in de toekomst verwachten?
Uiteindelijk is het belangrijkste dat we weer zelf gaan koken. Dat we onze boodschappen doen en met groente en eventueel vis of vlees onze eigen maaltijd bereiden. Het verschil tussen maaltijden en potjes die we in in de supermarkt kopen met tientallen overbodige ingrediënten, en dezelfde maaltijd als je die zelf maakt, is enorm. Koken is niet zo moeilijk. Ik wil graag de kookangst bij mensen wegnemen. Hier ga ik iets mee doen. Wellicht een boek.

// Foto: Jelmer Jeuring

// Weten wat Teun nog meer doet? Bekijk zijn website.