Filter op
Terug naar overzicht

Blog: Waar aardappelnamen vandaan komen – Sake Slootweg

Na elke themadag van de SFYN Academie plaatsen we een achterafje op onze website. Zo’n achterafje is een verzameling van foto’s, tweets en ervaringen van academici. Na de vijfde themadag over de plant schreef academicus en cateraar Sake Slootweg zo’n tof stuk over aardappelnamen; dat verdient een eigen plek. Want wie geeft een nieuw aardappelras eigenlijk een naam?

Soms is het beter om dingen niet te weten. Wist je bijvoorbeeld dat de koninklijke familie nooit echt met hun koninklijke bus naar Koningsdag rijdt? Ze gaan in helikopters naar een geheime parkeerplaats dicht bij het feestende stadje en stappen daar in. Het leek me altijd zo’n gezellig idee: de hele koninklijke familie vanuit Den Haag in de bus naar koningsdag. ‘Zijn we er al?’ Broodjes mee en klaverjassen maar. Mooi niet dus. En als student kwam ik eens op de redactie van NRC Next. In mijn hoofd zag een redactie eruit zoals die van The Daily Planet uit de jaren negentig hit serie Lois & Clark: The New Adventures of Superman. Een klassiek gebouw met een vergulde klok, mahoniehouten lambrisering en veel kasten met bibliotheektrapjes. Het bleken drie afgerachte kantoorverdiepingen te zijn naast een woonmall in Rotterdam-Alexander. En wie denkt dat ‘Beef Wellington’ is vernoemd naar Arthur Wellesley, de Hertog van Wellington, omdat hij tijdens het verslaan van Napoleon zin had in een knapperig hapje rundvlees, komt bedrogen uit. Niks geen Waterloo. Beef Wellington is vernoemd naar de slaperige Nieuw-Zeelandse regeringszetel Wellington, ter promotie van het rundvlees aldaar. Kortom, soms is het beter om dingen niet te weten.

In deze categorie weet ik sinds zaterdag waar en hoe de namen van Nederlandse aardappelrassen worden bedacht. Want Opperdoezer Rondes komen dan wellicht nog gewoon uit Opperdoes en Bildstars uit Het Bildt in Friesland, voor de rest worden aardappelrassen bedacht en vernoemd door de werknemers van Agrico Research in Bant. In de Noordoostpolder. En daar moest ik toch even om slikken.

Wanneer een nieuw ras klaar is voor de teelt, schrijft de directeur een wedstrijd uit en strijden de werknemers tegen elkaar om wie de mooiste naam kan bedenken. De winnaar krijgt een klein prijsje. Dit is op zichzelf natuurlijk een prachtig beeld van Hollandse nijverheid. Ik zie voor me dat een team van keurige zaadveredelaars zwijgend gaat zitten in een vergaderzaaltje met jaren tachtig Gispenmeubels en dat de directeur dan gewichtig zegt: ‘niemand mag naar huis tot de wedstrijd uit is en we een nieuwe naam hebben, dames en heren.’ Maar veel liever wil je dat er achter de namen van aardappels verhalen zitten. De Opperdoezer Ronde uit Opperdoes aan de Zuiderzee en het Bintje gekweekt door een Friese schoolmeester uit Tietjerksteradeel in 1910. De Britse aardappel King Edward gekweekt als kroningsaardappel ter gelegenheid van de kroning van de Britse Koning Edward VII in 1902. Of bijvoorbeeld de Duke of York uit 1891, ontwikkeld door de roemruchte Ierse dynastie Sim op boerderij Gourda in Fyvie. En in Frankrijk worden aardappelen vernoemd naar karakters uit opera’s zoals Sieglinde (de moeder van Siegfried uit Der Ring des Nebelungen van Wagner) of schattige Franse dorpjes zoals de Belle de Fontenay uit Fontenay-sur-bois (inmiddels overigens een voorstad van Parijs). Maar verder niks tegen de mensen uit Bant.

Mensen die ter gelegenheid van ons bezoek de moeite nemen om echte gevulde koeken te bestellen bij de banketbakker uit Emmeloord gevuld met amandelspijs in plaats van abrikozenpittenspijs of bonenspijs zijn helden. Maar deze namen met verhaal klinken wel beter dan de Agrico-variëteiten. Velen waarvan, om redenen mij onbekend, eindigen op een ‘a,’ zoals de Saviola, Arnova, Agria, Anosta en de Jaerla.

In 2013 werd door het Franse ‘syndicat acricole’ Grocep in La Vergne het ras Duchesse geregistreerd op de Franse lijst van aardappelrassen (even, waarom hebben ze in Frankrijk een aardappel die Spartaan heet en wij niet?) Duchesse is natuurlijk gestolen van het alom bekende Franse aardappelrecept pommes duchesse. De Aviko maakt dit ook, maar dat is niets in vergelijking met de smakelijkste variant die ik ooit at in een café routier op de E19 tussen Mons en Valenciennes op weg naar Zuid-Frankrijk. Maak een luchtige aardappelpuree van 1kg (vooruit) Agria’s of een andere kruimige aardappels, 2 eierdooiers en 100 gram boter (vergeet geen zout, peper en nootmuskaat). Als de puree nog warm is spuit je deze op een bakplaat in kleine rozetten en bak op 190 graden tot ze goudbruin zijn.

Bon Appétit!

// Tekst: Sake Slootweg
// Beeld: Flickr

 

Sake_slootweg// Sake Slootweg zit in de SFYN Academie van 2016 en is wars van quinoa, geitenmelk en gojibessen. Naast zijn baan als communicatieadviseur en fondsenwerver, catert hij diners voor keurige dames en heren op de gracht. Hen presenteert hij gerechten uit de gegoede Franse burgerkeuken. Geen haute cuisine maar cuisine bourgeoise met een centrale rol voor de smaak van het basisproduct.