Filter op
Terug naar overzicht

BLOG: Het huidige voedselsysteem verbeteren of moeten we terug naar de tekentafel?

Op zaterdag 12 mei is het tijd voor het slotdebat van It’s the Food, my Friend! Het debat staat in het teken van het thema: “Draaien aan de knoppen van ons voedselsysteem”. Want als het voedselsysteem moet veranderen, hoe doen we dat dan? Een hele middag gaan diverse gasten opzoek naar een duidelijke agenda voor verandering. Vandaag stellen we Yvonne en Daniel de vraag: Hoe moeten we het voedselsysteem veranderen – gaan we het huidige systeem verbeteren óf moeten we terug naar de tekentafel?

Ons voedselsysteem moet op de schop, en snel ook. De vraag in zo’n situatie is dan al gauw: hoe zorgen we voor verandering? Maar ik zou die vraag iets anders willen stellen: als je dit jaar één probleem mocht oplossen, waar zou je dan beginnen?

Het voedselprobleem voelt namelijk soms een beetje als een ijsje eten op een warme zomerdag: de problemen vloeien rijkelijk door elkaar – en elke invalshoek lijkt urgent om aan te pakken. In zo’n uitzichtloze situatie, krijg je al snel het gevoel dat alles anders moet. In de prullenbak met dat gesmolten ijsje. Wat volgt is vaak een louter theoretische discussie over de perfecte gelato. Op die manier worden we als beweging niet effectief. Om de hand in eigen boezem te steken: vaak gaan ook mijn discussies over te veel verschillende smaakjes tegelijk.

Er zijn veel mensen met een hart voor het voedselsysteem, van boeren en wetenschappers tot beleidsmakers en ondernemers. Juist met die brede voedselbeweging kunnen we zo veel bereiken. Hoe? Door het voedselprobleem veel scherper te verdelen in aparte vraagstukken. En vervolgens op elk vraagstuk één punt te definiëren waarmee we als beweging de discussie open kunnen breken. Dat klinkt alsof je kleine stapjes zet. Maar daar zit nou juist de kracht in. Want zodra verandering in praktijk is gebracht, is het niet meer te stoppen.

Duurzame elektriciteit is een perfect voorbeeld. Met kleine stapjes is de prijs van zonne- en windenergie gedaald. En langzamerhand is die verandering niet meer tegen te houden: de prijs van zonne-energie is in de laatste paar jaar met meer dan 70% gedaald, en wind-op-zee kan nu officieel subsidie-vrij draaien.

Wij kunnen samen eenzelfde succesverhaal schrijven over bijvoorbeeld plantaardige eiwitten. Of een suikerarm dieet. Of een daling in de ammoniakemissies. Juist door als beweging heel goed na te denken wat we nú willen oplossen, en wat niet. En dat daarna in de praktijk te brengen. Het zijn de kleine stapjes die de grote beweging brengen.

Cramer, Daniël_SFYNA18 Daniel is strategisch adviseur, gespecialiseerd in publieke sector vraagstukken. Daarnaast neemt hij deel aan de SFYN Academie 2018

 

 

 

Hoe graag zou ik de wereld zien als een tafel waaraan we net een goed feestmaal hebben gehad, waarna we de volgende ochtend met een kleine kater wakker worden, ons realiseren dat het eigenlijk allemaal teveel was om vervolgens de tafel helemaal schoon te vegen en opnieuw te beginnen. En het dan beter te doen. Wat was goed en wat ging minder goed? Dit is wat ik het allerliefste zou willen doen als ik kijk naar de alle voedselvraagstukken: een schone lei – of eettafel – om opnieuw te beginnen.

In de realiteit werkt dit minder goed. In theorie kan uitgedacht worden wat wel en niet goed is.  Daar kan je dan een nieuw model op los laten, maar dat betekent niet dat het een werkbaar model is: het moet getest worden (je kunt zeggen dat communisme op papier best goed klinkt, maar daar zijn we ook van teruggekomen toen dit in de praktijk werd uitgevoerd).

Ik ben er wel van overtuigd dat systeemverandering is waar de grote uitdagingen van deze tijd om vragen. Nieuwe kennis en technieken zijn daarvoor noodzakelijk, waarbij we ‘oude kennis en technieken’ niet moeten uitsluiten of vergeten. Dit vraagt om een geheel nieuwe manier van denken en we zullen ons anders moeten gedragen. We moeten bijvoorbeeld minder korte termijn denken. Dit gaat echter niet over een nacht ijs. Wat hiervoor nodig is zijn kleine en grote innovaties, technologisch maar ook sociologisch, vanuit de niches, vanuit het huidige ‘systeem’ en door samenwerkingen tussen deze twee. Maar dat moeten ook innovaties en veranderingen zijn die de diversiteit binnen het geheel respecteren (niet iedereen past dezelfde schoen).

Het belangrijkste is dat innovaties geen doekjes voor het bloeden zijn, maar problemen bij de wortel aangrijpen. Is er voedselverspilling? Dan kunnen we die verspilling opeten, maar nog beter is het om te onderzoeken waarom die verspilling bestaat en daarvoor een oplossing bedenken. Stimuleer dit soort oplossingen, maak ze groot en kom uiteindelijk tot een houdbaar en divers voedselsysteem. Oplossingen die het eeuwige debat van technologie versus ecologie overstijgen en de wortels van het probleem aanpakken – misschien allemaal kleine eettafeltjes die opgeteld een grote eettafel vormen.

YvonneFaber_FoodHub

Yvonne Faber werkt als projectmanager bij Food Hub. Ook was Yvonne deelnemer aan de SFYN Academie 2016

 

 

 

 

Meer weten over de transitie van ons voedselsysteem? Kom dan zaterdag 12 mei ‘It’s the Food, my Friend!’ Je ticket reserveer je hier.

// tekst: Yvonne Faber & Daniel Cramer
// beeld: Sarah Pflug