Filter op
Terug naar overzicht

WC praat #2 – 7 vragen aan Ellen Kampman

In het kader van YFM Utrecht jaarthema Poep onder de Loep stellen we deze maand 7 vragen aan Ellen Kampman, Hoogleraar Voeding en Ziekte. Zij houdt zich o.a. bezig met de relatie tussen voeding en darmkanker, waarbij onderzoek naar poep een grote rol speelt.

1. Wie ben jij en wat is je achtergrond?
Ik ben Ellen Kampman, Hoogleraar Voeding en Ziekte aan de Wageningen Universiteit. Daar doen we onderzoek naar het ontstaan en de ontwikkeling van ziektes als cardio-metabole ziekten en kanker (mijn expertise). Daarnaast ben ik voor een klein gedeelte van mijn tijd gedetacheerd bij het Radboud UMC Nijmegen. Tevens ben ik vice-voorzitter van de Alliantie Voeding in de Zorg, een initiatief van Wageningen Universiteit en Ziekenhuis Gelderse Vallei Ede. Hiervoor heb ik bij o.a. TNO en aan verschillende universiteiten gewerkt, waaronder Harvard Medical School in Boston, Fred Hutchinson Cancer Research Center in Seattle en de Vrije Universiteit/VUMc Amsterdam.

2. Waar werkt u momenteel aan?
Momenteel zijn we o.a. bezig met een groot onderzoek naar het beloop van darmkanker, de COLON studie. Mensen die de diagnose dikke darmkanker (COLON kanker) krijgen, volgen we vanaf het moment van diagnose tot 5 jaar daarna. We nemen bloed, en vragenlijsten af, vragen hen om ontlasting te verzamelen en kijken naar o.a. hun voedingspatroon, de ontwikkeling van de ziekte en eventuele andere aandoeningen.

3. Jullie verzamelen voor het onderzoek dus ook ontlasting, waar kijken jullie precies naar?
Wij kijken naar de microbiota van poep. Wij verzamelen de ontlasting van mensen die chemotherapie ondergaan, voor én na de behandeling. Chemotherapie doodt namelijk een hoop (gezonde) darmbacteriën, waardoor de microbiota verdwijnt. Die moet vervolgens weer opnieuw worden opgebouwd. Overigens speelt de microbiota mogelijk ook een belangrijke rol bij het ontstaan van darmkanker. ‘Ongunstige’ microbiota kan leiden tot een hoger risico op darmkanker. Met het onderzoek kijken we naar de microbiota, voor en na de behandeling, met een speciale focus van voeding op de heropbouw van de microbiota. We onderzoeken of vezelrijk voedsel, maar ook bepaalde probiotica, ervoor kunnen zorgen dat de darm weer een gunstig microbiota opbouwt.

4. Heeft wat we eten effect op de microbiota?
Ja zeker. In een studie van de afdeling Microbiologie van WageningenUR ruilden twee bevolkingsgroepen (African-Americans en Afrikanen) van voedingspatroon. Binnen 2 weken bleek dat de microbiota van beide groepen gewisseld was. Dit was nog maar één studie, maar het liet wel zien dat binnen twee weken je microbiota kan veranderen d.m.v. voeding.

5. Is er nog een andere link tussen kanker en ontlasting?
Voor mensen die dikkedarmkanker hebben, is vaak het eerste teken bloed in de ontlasting. Daarnaast zijn we aan het onderzoeken of we voordat er bloed is, al eerder kankercellen kunnen aantreffen in ontlasting. Zo zouden we nog eerder kunnen ontdekken wat voor tumor er mogelijk is. Je ontlasting is eigenlijk een weerspiegeling van je gezondheid en voeding. Je kunt er echt veel van leren! Ik zie mensen die al jaren rondlopen met darm- en poepproblemen, en die er niet over praten. Dat is jammer! Het is echt een heel belangrijk onderdeel van onze gezondheid.

6. Zijn er bepaalde voedingsmiddelen die jij aanbeveelt om goed te zorgen voor je darmen?
We zien dat darmkanker heel sterk samenhangt met vezelinname. Mensen met een hoge vezelinname hebben een lager risico op darmkanker. Daarom ben ik ook heel erg tegen “nul koolhydraten” diëten of de boeken als “broodbuik”. Vezels moeten juist van volkoren producten als brood komen. In groenten en fruit zitten ook wel vezels, maar die hebben minder effect. Als we hier catering hebben, krijgen we vaak wit brood! Je ziet het overal. Die witte bolletjes, laten we dat a.u.b. afschaffen!

7. Kan je ook te veel vezels eten?
Theoretisch gezien kan dat, maar dat gebeurt bijna nooit. De aanbevolen hoeveelheid vezels is 30-40g per dag. De gemiddelde Nederlander zit op ongeveer 20g. Dat is dus heel laag! Wel moet je bij hoge vezelinname veel blijven drinken, anders loop je het risico op verstopping in je darmen. Op de site van de Maag Lever Darm Stichting (MLDS) staat een vezeltest waar je zelf kan testen of je genoeg vezels binnenkrijgt.

 

Tekst: Leonie Horne & Marije van Oostenbruggen

Foto