Filter op
Terug naar overzicht

WC praat #5 – 7 vragen aan Renske Verhulst

Bij WC-praat stellen we 7 vragen aan een interessant persoon binnen ons jaarthema “Poep Onder de Loep”. SFYN Utrecht presenteert: WC-praat #5 met Renske Verhulst, Secretaris van het Nutrient Platform.

Renske Verhulst werkt sinds kort bij Nutrient Platform, een netwerk van Nederlandse organisaties die zich zorgen maken over de wereldwijde impact van de fosfaatproblematiek en de manier waarop er met nutriënten in het algemeen wordt omgegaan. Op zondag 19 november is Renske onze keynote spreker op SFYN Utrechts Symposium Fosfaatspagaat, waar zij ons meeneemt in fantastisch interessante wereld van fosfaat. Voor nu: veel leesplezier!

1) Wie ben je en hoe zou je jezelf in 3 woorden omschrijven 

Ik ben Renske Verhulst. Sinds september werk ik als secretaris bij het Nutrient Platform om het sluiten van nutrient kringlopen te stimuleren. Het Nutrient Platform is een cross-sectoraal netwerk met 35 organisaties die zich inzetten voor het sluiten van nutriënten kringlopen en het creëren van een markt voor gerecyclede nutriënten. In drie woorden: enthousiasme, verbinden, ondersteunen

2) Wat moet iedereen volgens jou weten over fosfaat?

Fosfaat bevat het element fosfor (P) en dat is essentieel voor leven. Planten hebben fosfor nodig om te groeien en daarnaast is het ook een belangrijke bouwsteen in het menselijk lichaam. Planten nemen fosfor op in de vorm van fosfaat en daarom hebben we het vaak over fosfaat. Er is geen vervanger voor fosfaat, dus zonder fosfaat zouden we er niet zijn! Daarom is het belangrijk dat iedereen weet wat het is, waar het in zit en hoe we er momenteel mee omgaan.

3) Wat is volgens jou de grootste uitdaging binnen de fosfaatcyclus?

Dat ligt aan het perspectief vanuit waar je het bekijkt. Op een internationaal niveau is het sluiten van de grotere kringlopen een uitdaging. Voorbeeld: er wordt veel soja uit Brazilië gehaald, daarmee importeren we fosfaat, maar moeten we dan de herwonnen nutriënten terugbrengen naar Brazilië? Want dat is weer niet duurzaam op het gebied van CO2…

Binnen Europa en Nederland zit wat mij betreft de grootste uitdaging in de markt. Aan de aanbod kant zijn veel initiatieven waarbij bijvoorbeeld fosfaat wordt gehaald uit rioolwater, uit mest of uit slibas, maar de markt is nog niet tot stand gekomen. In Nederland komt dit onder andere doordat wet- en regelgeving nog niet helemaal meewerkt. Daarnaast leidt het mest overschot in Nederland tot een verstoorde mestmarkt, waardoor gerecyclede producten minder kans maken. Een boer krijgt namelijk geld toe als hij mest inneemt, dus waarom zou hij dan andere (gerecyclede) producten gebruiken? Dus dan moet je gaan exporteren, en dan lopen we naast de EU wet- en regelgeving, ook weer tegen het hoe-duurzaam-is-dat-vraagstuk aan.

Kortom ik denk dus dat de markt onze grootste uitdaging is. Om de recycling op te schalen naar een grootschalige, volwassen markt voor herwonnen fosfaat met producten die gebruikers écht willen hebben en gebruiken.

4) Hoe gaat Nederland met de fosfaatspagaat om? En kunnen wij iets van andere landen leren?

Nederland loopt voor op andere landen en gaat dus relatief goed om met de situatie (de spagaat). Hier in Nederland zitten we namelijk op een berg fosfaat door onze mest en heeft dus een andere situatie dan gebieden met een tekort. Nederland heeft zich gerealiseerd dat je maar beter een kans kan maken van je probleem. Het bedrijfsleven heeft in de Ambitie Nutriënten 2018 aangegeven zich hiervoor in te willen zetten, ook kennisinstellingen doen mee en de overheid speelt ook een grote rol. In Nederland wordt flink samengewerkt, netwerken worden opgebouwd, een daarnaast wordt een gezamenlijke stip op de horizon gezet en dat is een verschil ten opzichte van veel andere landen.

Als je kijkt naar andere landen valt er altijd van elkaar leren. Zo is in Zwitserland en Duitsland fosfaatherwinning uit afvalwater verplichte kost. De Nederlandse overheid probeert het ontstaan van een markt te faciliteren door belemmeringen weg te nemen. Misschien is een verplichtstelling niet eens zo’n gek idee. In Nederland gelden andere regels en zijn andere systemen voor het reguleren van herwonnen nutriënten en dit is iets waar Nederland misschien naar kan kijken en kan vergelijken. En natuurlijk is het in het algemeen belangrijk om kennis uit te wisselen over nieuwe technologieën en onderzoek te delen.

5) Hoe ziet de ideale circulaire wereld er volgens jou uit?

Dit is voor mij een wereld waarin grondstoffen efficiënt worden ingezet en hergebruikt, zonder schadelijke emissies naar het milieu. Voor zover er nieuwe grondstoffen nodig zijn, worden deze op duurzame wijze gewonnen en wordt verdere aantasting van de sociale en fysieke leefomgeving en de gezondheid voorkomen. Producten en materialen worden zo ontworpen dat ze kunnen worden hergebruikt met zo min mogelijk waardeverlies en zonder schadelijke emissies naar het milieu.

6) Hoe zet Nutrient Platform zich hiervoor in?

Het Nutrient Platform brengt relevante partijen samen die zich hiervoor willen inzetten. We kijken naar wat er nog nodig is qua onderzoek, waar de belemmeringen in zitten en proberen die weg te nemen. De gezamenlijke ambitie brengt de partijen uit de verschillende sectoren bij elkaar en zorgt voor cross-sectorale samenwerking en biedt de mogelijkheid om van elkaar te leren. Als NP nemen we ook de functie op ons om de urgentie onder de aandacht te brengen bij overheid en bedrijfsleven. Nutriënten recycling is nog weinig bekend, maar samen met water is het een belangrijke factor voor voedselproductie. Het is niet zo’n tastbaar onderwerp zoals water, zoals plastic of glas recycling, maar het is wel belangrijk en dat proberen we op verschillende manieren uit te dragen.

7) Welk advies of welke handvaten wil jij de SFYN achterban mee willen geven om zelf duurzamer/bewuster om te gaan met deze grondstof?

Ik zou willen zeggen kijk eens waar het allemaal in zit. Naast voedsel zit het nog in vaatwastabletten, het zit in brandvertragers en andere producten. Praat er met familie en vrienden over en bedenk voor jezelf hoe je duurzaam met fosfaat kan omgaan en wat houdt duurzaam voedsel in, horen duurzame meststoffen daar ook bij?

Je kunt ook een concrete bijdrage doen, want poep en plas bevat fosfaat. Bij een aantal rioolwaterzuiveringen wordt de meststof struviet herwonnen en de urine van de mannelijke pisbakken in AFAS Live wordt zelfs apart ingezameld om er struviet uit te halen. Of, om de kringlopen echt kort te houden, gebruik je eigen mest als kunstmest😉

Op zondag 19 november, tijdens het Symposium Fosfaatspagaat, deelt Renske Verhulst nóg meer over de wondere wereld van fosfaat – in de Metaal Kathedraal in Utrecht. Wil jij er bij zijn? Meld je dan hier aan. Tot dan!