Kies je regio
Terug naar overzicht

Wat zegt Uu? Technologie V.S. Ecologie

Half oktober organiseerde SFYN Utrecht een goedbezochte editie van Food Politics. Op de avond discussieerden we over de plaats van technologie en ecologie in de toekomst van ons voedselsysteem. Dezelfde maand stond er in verschillende Nederlandse media een interview met Charles Mann, een Amerikaanse wetenschapsjournalist. Hij beschrijft in ‘De Tovenaar en de Profeet’ de geschiedenis van de technologie en de ecologie als twee tegengestelde ideeën waar ons voedselsysteem naar toe moet. In deze Wat zegt Uu van de Maand december deelt SFYN Utrecht lid Chris Bakker zijn gedachten naar aanleiding van zowel het boek als de avond.

‘De Tovenaar en de Profeet’ gaat over twee mannen. De tovenaar is Norman Borlaug, landbouwkundige en grondlegger van de groene revolutie, de grote stijging van de voedselproductie in vooral Azië in de jaren zestig en zeventig door onder meer het gebruik van hoogproductieve zaden, kunstmest en bestrijdingsmiddelen. In de jaren veertig kruiste Borlaug voortdurende tarweplanten met elkaar in de hoop uiteindelijk dat graan te vinden dat resistent was tegen schimmel en niet knakte als het groeide. Na duizenden planten te hebben gekruist vond hij dit graan. Samen met goede mest was deze nieuwe tarwesoort de sleutel tot een goede oogst van miljoenen boeren over de hele wereld.

De profeet is William Vogt, de grondlegger van de ecologie, dat het evenwicht tussen de wereld en alle organismen die erop leven onderzoekt. Vogt onderzocht als één van de eerste verstoringen van dit evenwicht. Een voorbeeld van zo’n verstoring is de massale dood van trekvogels aan de Amerikaanse oostkust in de jaren dertig. Vogt vindt uit dat de vogels muggen eten, die vergiftigd zijn door bestrijdingsmiddelen tegen malariaparasieten. Vogt begint te schrijven over de negatieve effecten van het ingrijpen van de mens in het evenwicht op aarde. Zijn belangrijkste boodschap is dat de mens meer van de aarde vraagt dat de aarde kan geven en daarmee de aarde verwoest. Dit idee heeft een kleine eeuw later niets aan kracht verloren.

De technologie van Borlaug heeft in de twintigste eeuw miljoenen hongerdoden voorkomen. Tegelijkertijd zorgt onze voedselproductie voor grote milieuproblemen, zoals de uitputting van onze bodem. Kunnen we dat probleem oplossen door de grond minder te belasten, zoals een ecoloog zou voorstellen? Of missen we nog de kennis en het gereedschap en gaat de techniek ons dus redden? Charles Mann geeft in zijn boek geen antwoord op die vraag.

Tijdens Food Politics gaven agrotechnoloog Peter Groot Koerkamp en Henk Renting, die onder andere stadslandbouw onderzoekt, wel hun inkijkje in de toekomst. Ecologie is volgens beide de basis van de landbouw. Voedsel verbouwen is immers gebruik maken van wat de aarde geeft. De technologie kan daarbij helpen. Tijdens de avond gaf Groot Koerkamp ‘pixel farming’ als mooi voorbeeld hoe de techniek kan helpen het goede van de bodem te benutten. Normaal gesproken draaien boeren verschillende gewassen door over hun stukken grond. Bij ‘pixel farming’ verbouw je alles door elkaar en benut je het goede van de grond optimaal. Nieuwe robotjes helpen dan om elk gewas op het juiste moment te zaaien, te voeden en te oogsten. Dit zou een grote ontwikkeling kunnen worden, zeker als de aankoopkosten van de nieuwe robotjes beperkt blijven tot een paar duizend euro.

Waar Borlaug en Vogt het letterlijk niet met elkaar konden vinden, is er dus hopelijk wel ruimte om hun gedachtegoed te combineren. Om te zorgen voor voldoende voedsel voor 9 miljard mensen in 2050 is het noodzakelijk beter gebruik te maken van wat de bodem ons geeft met hulp van technologie. Ook het benutten van de mogelijkheden van menselijke ingreep in het DNA van zaden zal, mits veilig en gereguleerd, zonder te veel macht voor grote bedrijven, helpen de wereld duurzaam te voeden. Zo is de honger in het ouderlijk huis van Borlaug, die hem zijn leven lang motiveerde de honger in de wereld te verminderen, hopelijk in 2050 echt overal verleden tijd.

Tekst // Chris Bakker
Foto // P2pfoundation.net

P.S. Benieuwd wat SFYN Utrecht nog meer allemaal doet? Volg ons op Instagram en Facebook, of schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Wij plaatsen cookies om onze website zo soepel mogelijk te laten draaien. Stem je daarmee in? Lees ons privacyreglement

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten