Kies je regio
Terug naar overzicht

7 vragen aan Anna Kooi

In december vroegen we je zo min mogelijk voedsel te verspillen. Ook in het nieuwe jaar dagen wij je uit zo min mogelijk te voedsel weg te gooien. Hoe? Anna Kooi, chef bij Taste Before You Waste, geeft je een aantal tips!

 

In 2019 deed zij mee aan SFYN Academie, ze is student filosofie, afgestudeerd humanisticus én no-waste chef bij Taste Before You Waste. Anna weet alles omtrent voedselverspilling, hoogste tijd om haar beter te leren kennen!

 1. Wie ben je en wat doe je?
Ik ben Anna en kom uit Amsterdam. Vanaf mijn zestiende heb ik gewerkt in uiteenlopende restaurants, waar ik vaak de enige vrouw was. Vorig jaar ben ik afgestudeerd aan de kleine Universiteit voor Humanistiek in Utrecht, waar ik mijn scriptie schreef over voedselcommons. Op dit moment volg ik een Master Filosofie, waarin ik focus op klimaat-ethiek, Latijns-Amerikaanse studies en politieke ecologie. Ik raak steeds meer geïnteresseerd in ecologische conflicten tussen boerengemeenschappen enerzijds en overheden en de private sector anderzijds. Daarnaast werk ik als kok in een gemeenschapskeuken, waar we twee keer per week met gered voedsel voor ongeveer tachtig mensen koken. Theorie verbind ik altijd aan praktijk, en vice versa.

2. Je bent een interdisciplinair opgeleide humanisticus. Wat houdt dat in en hoe heeft je studie jou geholpen om voedselverspilling op de kaart te zetten?
In mijn studie heb ik geleerd over de talloze manieren waarop mensen betekenis (proberen te) geven aan hun leven. Ik heb geleerd wat actief luisteren is, hoe je een goede vraag stelt, en hoe moeilijk dat voor de meeste mensen is. In tegenstelling tot veel andere universitaire opleidingen, leerden we aan de Universiteit voor Humanistiek hoe belangrijk het is om niet over maar mét mensen te praten. Nu combineer ik inzichten uit de filosofie, politieke wetenschap, gender studies en levensbeschouwing om te begrijpen hoe de hedendaagse crises in onze voedselsystemen tot stand zijn gekomen. Vervolgens vertaal ik deze inzichten naar activisme. Vechten tegen voedselverspilling is krachtig omdat het tastbaar, concreet en herkenbaar is. Een gesprek over voedselverspilling zet de deur open naar een gesprek over de betekenis en waarde van voedsel, maar ook over gastronomie, de supermarkt, fabrieken, de akkers en de natuur.

3. Als chef bij Taste Before You Waste ben je wekelijks in de weer met allerlei groente en fruit die anders weggegooid zouden worden. Zonde! Welk ingrediënt wordt het meest verspild en wat maak je er dan van?
Dat verschilt per seizoen. In juli, augustus en september zijn er enorm veel pruimen over. Daar maak ik dan emmers vol chutney, gepekelde pruimensaus en jam van. Ook krijgen we vaak bergen sla binnen, maar ook rettich en gekke knollen en radijzen. Soms heb ik heel eerlijk gezegd geen flauw idee wat iets is! Een tijdje geleden moest ik een diner voor tachtig mensen maken met alleen maar ijsbergsla. Op zo’n moment moet je heel creatief handelen; we hebben daar toen slasoep en slahutspot van gemaakt. Daarnaast werken we ook vaak met witte aubergines, daar maak ik bijvoorbeeld shakshuka of baba ganoush van.

4. Door middel van je werk bij Taste Before You Waste zet jij je in om de voedseltransitie te versnellen en als chef ben jij elke dag bewust bezig met de juiste voedselkeuzes. Hoe ziet jouw ideale voedseltoekomst eruit?
Dat is een vraag waarop geen simpel antwoord bestaat. Ik pleit voor een radicale herdefinitie van voedsel. Tegenwoordig wordt de waarde van voedsel bijna geheel gereduceerd tot een bedrag, een economische waarde. Langzaam maar zeker verdwijnen de andere waarden van voedsel als mensenrecht, als cultureel erfgoed, als onze materiële connectie met lokale ecosystemen. Hierdoor ontstaan groteske situaties. Enorme vervuiling en exploitatie van natuur, mens en dier: alles voor de winst. Zo wordt een schipvracht bananen eerder gedumpt om schaarste te creëren en de bananenprijs te laten stijgen, dan dat deze wordt weggegeven aan hongerige mensen (dat gebeurt echt!). Als je het mij vraagt, moeten we voedsel niet zien als commodity maar als commons, als gemeenschappelijk geproduceerd goed. Dat betekent een voedseldemocratie met korte(re) ketens, waarin mensen weer kennis en regie krijgen over de manier waarop hun voedsel wordt geproduceerd. Zo niet, dan zijn we overgeleverd aan grote corporaties die alleen nog maar groter zullen worden. Ik ben geen utopist, maar wel hoopvol. Optimisme is nodig, want wat is het alternatief? Opgeven? Dat dacht ik niet. Het wordt een modderig en lang proces. En een strijd. Maar eentje die we moeten strijden! Daarom ga ik over twee weken naar het Mexicaanse regenwoud voor een actie-onderzoek naar gemeenschapsvorming en voedselproductie.

5. In 2019 heb je de SFYN Academie gedaan. Wat heeft jou, gedurende de academie, het meest verwonderd?
Ik herinner mij het moment dat ik met de dochter van de grootste melkveehouder van Nederland stond te praten nog heel goed. Destijds begreep ik niet hoe intensieve varkenshouders en melkveehouders daadwerkelijk om hun dieren kunnen geven. ‘Hoe kan je van je dieren houden als je ze in kooien houdt, op een betonnen ondergrond neerzet en uiteindelijk naar een slachthuis brengt?’ Ik was erg overtuigd van mijn eigen gelijk en stond niet open voor het perspectief van een ander. Mijn eerste vraag was: ‘Wat vind je er nou van dat die koeien hier zo opgesloten staan?’ Het meisje reageerde defensief en beledigd. ‘Opgesloten?’ herhaalde ze. ‘Ja, zei ik, dat kun je toch moeilijk ontkennen.’ Bijna hadden we ruzie gekregen. Maar zodra ik open vragen begon te stellen, ontstond er ruimte om elkaars perspectief en belevingswereld te begrijpen. Dat gesprek heeft mij – en haar ook, hoop ik – veel gebracht.

6. Wat inspireert jou of wie is jouw rolmodel als het gaat om voedselverspilling en waarom?
Nog altijd word ik verrast en geraakt door de toewijding van mijn collega-vrijwilligers bij Taste Before You Waste om ook het kleinste zaadlijstje te gebruiken. In onze keuken wordt zelfs geen uienschil weggegooid. Wist je dat je daar je kleren mee kunt verven? Ik heb veel respect voor zo’n principiële aanpak, omdat het je aan het denken zet. ‘Verspilling’ is uiteindelijk een manier van denken. Een manier van de dingen (niet) op waarde schatten, wat voor velen in deze hoek van de planeet normaal is geworden. Door voet bij stuk te houden en alles te benutten, tonen de vrijwilligers dat ze de waarde van elk deel begrijpen, hoe klein of verwaarloosbaar ook. Temidden van de overvloed die we in Amsterdam kennen, zie ik de poëtische kracht van zo’n handeling.

7. Je woont in Amsterdam. Wat is jouw ultieme #verspillingsvrije tip (restaurant, winkel, markt, boerderij: voedselgerelateerd) in deze stad?

  • Je kan elke maandag en woensdag aanschuiven bij de diners van Taste Before You Waste. Op maandag vind je daar ook een cultureel programma met workshops, muziek, theater en meer.
  • Daarnaast kan je ook langs bij de Guerilla Kitchen en bij Robin Food aan de Frederik Hendrikstraat 111.
  • Ook raad ik je aan om eens langs te gaan bij de Noordermarkt (een biologische boerenmarkt, red) die elke zaterdag plaatsvindt in de Jordaan. En ga dan vooral eens langs aan het einde van de dag, tussen 16:00 en 17:00. Dan verkopen de marktkooplui hun producten voor een lagere prijs.
  • Ga níet naar supermarkten, maar ga op zoek naar lokale winkels bij jou in de buurt. Bouw met hen een relatie op, leer hen kennen bij naam en vraag of je bij hen overgebleven producten kan ophalen.
  • Probeer bovendien ook eens alles van van groenten te gebruiken. Maar dan ook écht alles. Trek een bouillon van het loof van wortels, gebruik de schil van uit voor de kleur van een soep en gebruik de rasp van fruit om een gerecht op smaak te brengen.
  • Last but not least; vraag eens aan een marktkoopman of je aan het einde van de dag achter zijn marktkraam mag kijken. Daar staan vaak de ‘lelijke eendjes’; groente en fruit met een paar beurse plekjes die voor een habbekrats weggaan.
  • Of kijk op de website van Taste Before You Waste (TBYW): http://amsterdam.tastebeforeyouwaste.org/reduce-your-waste/

 

Tekst // Anna Kooi & Saskia Littooij
Beeld // Archief Anna Kooi

 

Samen Tegen Voedselverspilling
SFYN Nederland is stakeholder in de alliantie van Samen Tegen Voedselverspilling. Als stakeholder richten wij ons op het voorkomen, verminderen en verwaarden van voedselverspilling in de gehele voedselketen. Binnen de alliantie zetten organisaties, overheid en kennisinstellingen zich gezamenlijk in om verspilling tegen te gaan, door krachten te bundelen en te werken aan één gezamenlijk doel: dat Nederland als één van de eerste landen ter wereld voedselverspilling met de helft weet te verminderen.

Om onze website veilig en soepel te laten draaien plaatsen wij cookies. Lees ons privacybeleid of ga er direct mee akkoord. Privacybeleid

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten