Kies je regio
Terug naar overzicht

Eerlijke Centjes

“Money, money, money. Must be funny, in the rich man’s world”. ABBA zong jaren geleden al deze fameuze woorden. Vaak lijkt het erop dat zolang je geld hebt, je geen zorgen hebt. Ik merk het soms ook, heb ik aan het einde van de maand iets over? Dan ga ik nét iets vaker uit eten of kies ik in de supermarkt uit een A in plaats van een B merk. Maar wat betekent dat nu precies voor de producenten van die producten, voor het product zelf en voor ons milieu?

Deze week behandelden wij op onze social media kanalen de pijler “betaal een eerlijke prijs”. Boeren en telers produceren dagelijks goed en gezond voedsel. Zij dienen eerlijk beloond te worden voor hun harde werk. Echter is de prijs van voedsel vooral gebaseerd op kosten die gemaakt worden en zo kunnen de diverse schakels in de keten slechts een minimale winstmarge behalen. Betaal een eerlijke prijs voor je voedsel, zodat de boer zijn of haar werk goed kan blijven doen.

Kort gezegd: betaal een eerlijke prijs voor je producten, maar wat betekent dat nu precies? De Nieuwe Oogst publiceerde een artikel waarin zie hier dieper op ingaan. “Wageningen Economic Research gaat onderzoek doen naar de echte en eerlijke prijs van duurzame producten. Hiermee bedoelen de onderzoekers de prijs waarin de maatschappelijke kosten in de voedselproductie zijn meegenomen”. Maar, hoe helpt een betere prijs bij het verlagen van maatschappelijke kosten en lasten? In andere woorden: hoe kunnen wij ervoor zorgen dat er minder negatieve effecten op het milieu én op de maatschappij zijn? Het artikel gaat verder: “als een agrarisch ondernemer meer doet ter bescherming van milieu, klimaat en dierenwelzijn, dan moeten de economische effecten worden gecompenseerd vanuit de markt”. LTO Nederland wil hier meer over weten en zal 21 januari 2021 een praktijkexperimenten over starten.

Je kent de slogan “vote with your fork” vast wel. Hebben wij als consument dan echt zo veel power? Maken onze dagelijkse keuzes in de supermarkt dan echt zo veel uit?

Een ander artikel dat ook de eerlijke prijs van voedsel behandelt start met een herkenbare quote: “de prijs voor voedsel moet eerlijker, echter, maar liefst niet duurder” (RTL Nieuws). In ieder van ons schuilt wel een klein groen hartje, maar deze gaat helaas niet sneller kloppen van duurdere biefstukjes of €5 parpika’s. Ik denk dat velen zich dus hierin zullen herkennen: we willen allemaal wel “iets” aan ons milieu doen, zolang onze portemonnee er niet onder lijdt.

Wat houdt zo een eerlijke prijs dan precies in? Onderzoekers geven aan dat in veel gevallen de “echte” kosten van het produceren van ons voedsel niet worden meegerekend, en daarmee ook niet de impact van onze aankoop op de natuur. Onderzoekers scheiden dan ook twee soorten prijzen:
De echte prijs en de eerlijke prijs. “Bij een eerlijke prijs krijgt voedsel een prijs waarin economische en duurzaamheidskosten zijn meegenomen. Een echte prijs is er voor de consumenten, producenten en overheid. Die prijs moet hen helpen de juiste keuzes te maken…Met die twee prijzen, opgebouwd uit talloze factoren, werken de onderzoekers aan een nieuwe prijsstandaard” (RTL Nieuws).

“Met de echte prijs wordt niet de prijs bedoeld die je betaalt voor een product in de supermarkt. Het gaat om wat een product werkelijk aan kosten veroorzaakt. Dus naast productiekosten wordt gekeken naar de impact van het product op bijvoorbeeld klimaat, biodiversiteit, dierenwelzijn en sociale aspecten…Degenen die zich hier voornamelijk mee bezig houden zijn het Wageningen Economic Research Centre, True Price en Bionext (twee private bedrijven) en het bedrijfsleven” (Groen Kennisnet). In het artikel staat verder ook dat het vaak zo is dat producenten hun producten zo goedkoop mogelijk willen aanbieden. Helaas vallen aanstasting van klimaat, biodiversiteit, dierenwelzijn en sociale aspecten daarbij niet op de eerste plaats en worden niet meegerekend in de kosten. De maatschappij draait daarom op voor deze verborgen kosten. Maar hoe bereken je deze kosten dan precies? Hierachter zit veel onderzoek, en veel overwegingen: wat neem je wel op in de kosten en wat niet? Alleen al in het woord “eerlijk” zitten veel waarden aan verbonden. Wat is dan eerlijk, en voor wie? Kan je dit objectief beantwoorden?

Het keurmerk Fair Trade is bij de meesten wel bekend. Op hun website geven zij uitleg over wat zij verstaan onder eerlijke handel en verdelen hun missie dan ook in economische, sociale en milieu gerelateerde criteria. Behalve Fair Trade zijn er ook meerdere keurmerken die zich inzetten voor betere productie, het milieu, een beter leven voor het dier etc. We moeten ons echter niet uit het veld laten slaan door alle groene en “eco” stickers. Het boek “De supermarktsurvival gids” van Teun van de Keuken biedt hier een goede uitkomst op. Hij begeleidt je door alle schappen en vertelt ook wat verschillende keurmerken betekenen. Lees anders ook de verschillende rubrieken die SFYN-ners Mel en Daniela hierover hebben geschreven.

Het is dus duidelijk dat er veel komt kijken bij het bepalen van een eerlijke prijs. Hoe kan je dan bijdragen aan de pijler en dus een eerlijke prijs betalen voor je producten? Op nummer een staat natuurlijk: informeer jezelf! Kijk wat er voor jou en je gezin mogelijk is, wat je portemonnee aankan en wat er in je buurt beschikbaar is. Een goed startpunt is kijken naar onze 7 pijlers, door deze grotendeels te volgen, tackle je gelijk een aantal punten waar je tegenaan loopt bij het berekenen van een eerlijke prijs. Denk bijvoorbeeld aan: “koop schoon”, “herontdek lokaal” en “bereid met aandacht”.

Daarnaast zou je ook op keurmerken kunnen letten. Het artikel van Klooker gaat dieper in op keurmerken die zich voor eerlijke handel en productie inzetten. Je kan lokaal kopen, zo bespaar je food miles én kan je soms ook een kijkje nemen waar je product heeft gegroeid! Direct van de producent kopen is ook een optie. Utrecht heeft een aantal tuinderijen, moestuinen, markten en winkels die lokale producten verkopen, prefect om met je fiets langs te gaan of een mooie wandeling te maken. Bekijk bijvoorbeeld onze posts over de SFYN Favourites. Hier geven verschillende Utrechters aan waar je in de buurt lekker kan eten en boodschappen kan doen. De (web)winkel “Utrecht Made” biedt ook verschillende producten aan van lokale makers.

P.S. Benieuwd wat SFYN Utrecht nog meer allemaal doet? Volg ons op Instagram en Facebook, of schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Tekst // Daniela Schoorl
Foto // Daniela Schoorl

Bronnen: De verschillende gebruikte artikelen die zijn gelinkt in de tekst.

Om onze website veilig en soepel te laten draaien plaatsen wij cookies. Lees ons privacybeleid of ga er direct mee akkoord. Privacybeleid

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten