Kies je regio
Terug naar overzicht

SFYN schrijft: De verkiezingseditie 1

Wat stem jij voor good, clean & fair food? Zo denken politieke partijen over… duurzaamheid, prijzen & toekomst

Op 17 maart heb je weer de kans om te stemmen voor een beter voedselsysteem. Hoe denkt de Nederlandse politiek over good, clean & fair food? Wij hebben de verkiezingsprogramma’s doorgespit en hun aanpak per onderwerp op een rijtje gezet. In deze blog worden hun visies op het voedselsysteem, overheidsactie, toekomst, onderwijs, prijzen, de supermarkt, voedselverspilling, korte ketens en circulariteit besproken.

 

Wat is de visie op het voedselsysteem in het algemeen?

Bijna elke partij benoemt dat er veranderingen gaande of nodig zijn. De kortste programma’s vond ik bij FVD, 50Plus, PVV en SP. Zij besteden in hun programma’s weinig aandacht aan voeding en laten ook biodiversiteit en eerlijke prijzen buiten beschouwing.

De meest uitgebreide programma’s zijn van D66, ChristenUnie (CU), Partij voor de Dieren (PVDD) en GroenLinks (GL), die een soortgelijke visie delen: meer transparantie en planten, minder beesten en verspilling. D66 staat voor een landbouwrevolutie en een circulair systeem. Uit het programma van GroenLinks quote ik “Van kiloknaller naar plantaardig eten” en de Partij voor de Dieren zegt “We moeten het voedselaanbod inrichten op een plantaardige toekomst”. ChristenUnie spreekt over een eiwittransitie en benoemt dat hiervoor een betere samenwerking nodig is. Het programma van de VVD is ook uitgebreid maar neemt geen hard standpunt in over vleeseten, de eiwittransitie of voedselverspilling. Hun credo: iedereen is zelf vrij om te kiezen voor innovaties.

 

Duurzaamheid en overheidsactie

FVD en de PVV vinden dat boeren hun gang moeten kunnen gaan. FVD gooit het hele stikstofbeleid overboord want: “de klimaatcrisis bestaat niet.” Ook PVV noemt de CO2- en stikstof-maatregelen voor boeren en vissers onzinnig en wil er vanaf.

Als het aan de VVD ligt, is er geen wettelijke verplichting om duurzaamheidsdoelen te behalen, maar een eigen verantwoordelijkheid. De VVD stelt wel doelen zoals het verminderen van emissies, maar schrijft geen middelen voor. Het aantal dieren of het aantal uren buitenlucht dat een dier krijgt bepaal je dus zelf.

De SGP pleit voor actieve overheidsactie en zet een derde van het budget van het Europees landbouwbeleid in voor vergroening en innovatie. Ze steunen boeren als zij investeren in emissiereductie bij de bron, ofwel: een financiële prikkel om emissies te verlagen. Ook D66 hanteert zo’n aanpak. Door een prijs te zetten op landbouwuitstoot, treffen boeren zelf maatregelen.

Overheidsactie is natuurlijk ook belasting heffen en subsidiëren. SP en 50Plus gooien de belasting op gezonde voeding omlaag en op ongezonde voeding omhoog. PVDD schrapt alle subsidies van dierlijke producten, zoals schoolmelk, en heft geen belasting op groenten en fruit.

CDA stelt maxima aan de hoeveelheid toegevoegde suiker en zout in voedselproducten. 

 

Toekomst en onderwijs

Dat kinderen moeten leren waar hun eten vandaan komt is iets waar de meeste partijen het over eens zijn. Kijk maar naar de ideeën:

VVD: proeftuinen waar onderwijs, het bedrijfsleven en overheid samenwerken aan oplossingen voor duurzaamheid en gezondheid

CDA: jonge boeren- en vissersfonds eenvoudig maken en meer richten op de behoeften van jonge generaties

CU: verbinding tussen school en boerenerf

PVDD: lesprogramma’s over gezonde en duurzame voeding

GL: inzetten op ontwikkeling van kennis over duurzame en innovatieve landbouw

SGP: proef- en demonstratieboerderijen waar bedrijven, onderzoekers, onderwijs en overheid samenwerken aan experimenten en onderzoeken

 

Prijzen en de supermarkt

Vooral D66 heeft een brede visie op prijzen en de supermarkt. Ten eerste moeten er duurzaamheidsvoorwaarden komen in de foodsector en supermarkten om het hele assortiment milieu- en diervriendelijk te maken en boeren een eerlijke prijs te geven. CDA spreekt over eerlijke prijzen voor de boer door middel van een voedselscheidsrechter. Zowel D66 al PVDD willen ‘true pricing’ toepassen: “Consumenten gaan de ware prijs betalen voor hun voedsel via een duurzaamheidsheffing op vlees om de werkelijke kosten voor milieu en natuur mee te rekenen in de prijs. Met de opbrengsten stimuleren we de omslag naar kringlooplandbouw en een gezond voedingspatroon.”

CU vindt dat supermarkten en andere afzetkanalen een essentiële rol hebben bij de verkoop van streek- en seizoensproducten, het stimuleren van korte ketens en het betalen van een eerlijke prijs. “De werkelijke prijzen worden getoond bij het schap in de supermarkt. Dit draagt bij aan de bewustwording dat de maatschappelijke kosten van dierlijke productie veel hoger zijn dan de prijs die consument betaalt.”

CU en VVD belonen boeren die bovenwettelijke prestaties leveren (bijvoorbeeld voor dierenwelzijn of milieu) met subsidies.

 

Voedselverspilling

GL, SGP, D66, CU en PVDD hebben voedselverspilling opgenomen in hun programma. Onder andere door de lijst van producten zonder ten minste houdbaar tot (tht)-datum uit te breiden en overgebleven eten weg te geven aan hulporganisaties (GL), geen tht-datum te geven aan lang houdbare producten zoals rijst (SGP), strakke tht-regels van tafel te vegen (PVDD) en buitenbeentjes niet weg te gooien (CU en PVDD). Ook kunnen reststromen worden gebruikt als diervoeding (D66).

 

Korte ketens en circulariteit

Het voedselsysteem van de toekomst is circulair, zo vinden de volgende partijen. Dit is wat zij initiëren:

CDA:

  • Korte ketens
  • Lokale coöperaties van boeren, winkeliers en consumenten steunen
  • Meer regionale producten voor een sterke lokale & circulaire economie
  • Oprichten van nieuwe ketencoöperaties waarin de agri- en foodsector samenwerken

SGP: “Meer binding tussen boer & consument”

  • Reststromen en toepassingsmogelijkheden in beeld brengen om ze beter te benutten
  • Voederregelingen versoepelen (bijvoorbeeld insecten voeren aan kippen en varkens). Zo wordt soja voor een derde vervangen wat bijdraagt aan het milieuvraagstuk
  • Het Rijk moet een ‘ecosysteemdienst’ stimuleren en faciliteren

CU: “Van brood tot borrel, duurzaam die hap”

  • Grondgebondenheid als uitgangspunt: ruwvoer moet bijvoorbeeld in de directe omgeving worden geproduceerd
  • Grondstoffen en reststromen van de voedingsmiddelenindustrie gebruiken in de akkerbouw, tuinbouw en veehouderij (zo lokaal mogelijk)
  • Circulair systeem in glastuinbouw
  • Korte ketens – het doel is dat 30% van het voedsel uit je eigen omgeving komt
  • Maaltijden in kantines van publieke organisaties 100% duurzaam en zo lokaal mogelijk

D66:

  • Restproducten efficiënter inzetten, onder andere door de regelgeving te versoepelen
  • Het importeren van soja terugdringen en de ontwikkeling van Nederlandse alternatieven stimuleren
  • Voederen van dieren met restproducten om meer grond te benutten voor menselijke consumptie 

We snappen dat dit misschien veel informatie is, maar dit is nog niet het einde! Neem eerst even rustig de tijd om deze standpunten tegen elkaar af te wegen, dan kan je morgen fris en fruitig een blik werpen op onze volgende verkiezingsblog. Een tipje van de sluier, de oppervlakte van Nederland speelt een belangrijke rol in de volgende blog.

PS: Benieuwd wat SFYN Utrecht nog meer doet? Volg SFYN Utrecht of Facebook of Instagram! Of schrijf je in voor onze nieuwsbrief

Tekst // Marlijn van Ingen
Afbeelding // Unsplash, Daniela Schoorl

Om onze website veilig en soepel te laten draaien plaatsen wij cookies. Lees ons privacybeleid of ga er direct mee akkoord. Privacybeleid

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten