Kies je regio
Terug naar overzicht

#TERUGBLIK: De reis – deel 2

Een half jaar lang duiken we met de SFYN Academie in ons voedselsysteem. Tijdens dit lesprogramma ervaren 25 jonge, gemotiveerde deelnemers de complexiteit van onze voedselketen en kijken we samen naar wat we zelf zouden kunnen veranderen op weg naar een meer good, clean en fair voedselsysteem.

Een onderdeel waar veel SFYN academici naar uitkijken is: de reis. We gaan met elkaar op reis om met eigen ogen te zien, proeven, voelen én ervaren wat wij kunnen leren van het voedselsysteem in een ander land. Dit jaar gingen we op reis naar Roemenië. Benieuwd wat we daar beleefden? Lees de #terugblik – deel 2 van SFYN academicus Wouter Buijze. *

De graanschuur van Europa
– vrijdag 24 mei 2019 Iasi en omgeving te Roemenië

Het was me het dagje wel voor Silvio. In plaats van broodbakmixen verkopen aan industriële bakkerijen in de westelijke helft van Roemenië voor zijn werkgever Zeelandia mocht hij vandaag op stap met 30 jonge en kritische foodprofessionals uit Nederland. Silvio nam ons mee op een reis door de graanketen, van zijn leverancier die 7000 ton graan per dag maalt tot zijn klant die de Zeelandia producten kneedt, laat rijzen en bakt.

Terugblik_De reis_Roemenië_Deel 3

 

The lab and the mill
Voor velen van ons was dit de eerste keer in een fabriek. Gelukkig was Lisa daar om iedereen op scherp te stellen. “Opstellen, recht staan, niets aanraken en goed luisteren!” Oké baas!

De eerste halte van de molen ‘Vel Pitar’ is het laboratorium. Helaas mochten we geen beeldmateriaal schieten – het risico op diefstal van intellectueel eigendom is natuurlijk te groot – maar de beste omschrijving is misschien wel het decor van een thriller over de koude oorlog. Vergeelde posters aan de wand met iets wat lijkt op een periodieke systeem, enigszins verouderde keukenweegschalen en microscopen en niet te vergeten de strenge doch sympathieke bazin van het lab en haar lieftallige assistent gewapend met pincet en graankorrel die rustig verder ging met haar onderzoek.

Nadat de bazin des huizes ons vertelde hoe ze een consistente kwaliteit garanderen, voldoen aan de ISO normen en alle zuurstof uit het kleine lab was verdwenen was het tijd om de molen in actie te zien. Het graan wordt met een enorme kracht door verschillende stations gezogen waar het onder andere wordt gezuiverd van metalen elementen, gewassen en gemalen. Op deze schaal heeft het weinig meer weg van een traditionele molen, wat ook bleek toen iemand in de bus naar de volgende bestemming zich afvroeg wanneer we naar de molen zouden gaan.

 

Gelukkig is er niets aan het toeval overgelaten. Jiri spot hier een varkensstal in verte.

 

Zeelandia
Zeelands trots Zeelandia uit Zierikzee levert met 3.000 medewerkers aan lokale bakkerijen in circa 100 landen. De fabriek ziet er uit zoals je verwacht van een gezond Hollands bedrijf, robuust en netjes afgewerkt. Zodra je de fabriek binnenstapt komt het aroma van marmelade croissants uit Italië je tegemoet. We krijgen er honger van en wachten met smacht op een vers gebakken brood en banket. Onze hoop wordt echter niet beantwoord want Zeelandia produceert bakkerijgrondstoffen en geen eindproducten.

 

Terugblik_De reis_Roemenië_Deel 3

 

Wat gebeurt er precies in de fabriek? Er wordt voornamelijk gemixt en gewogen. Zeelandia werkt samen met bakkers om bood en banket recepten te ontwikkelen die aansluiten bij de nieuwste smaak en retail trends. Voor de ingrediënten, van meel van molen Vel Pitar tot walnoten en vanille extract, zoeken ze de beste leveranciers. In grote mixcontainers worden de ingrediënten gemixt en vervolgens worden zakken afgewogen en afgesloten. Die laatste handelingen gebeuren handmatig en dat leidt toch wel tot de nodige vragen vanuit de door efficiëntie gebrainwashte Nederlandse geesten.

 

Terugblik_De reis_Roemenië_Deel 3

Melig door alle informatie over graan, honger en het gebrek aan slaap laten we Zeelandia achter ons en vertrekken we naar de lunch.

 

De bakkerij
Bij het bespreken van de broodmixen van Zeelandia bleek al dat de natuurlijke grondstoffen eerst volledig uit elkaar worden getrokken voordat er mixen worden gemaakt waarin juist weer extra vezels of vitamines worden toegevoegd zodat er gezondheidsclaims gemaakt kunnen worden op de verpakking. In de bakkerij werden we wederom met onze neus op de feiten gedrukt. Het ambachtelijke brood dat zo mooi wordt gepresenteerd in de lokale delicatesse winkel om de hoek wordt hier in enorme volumes gebakken, of beter gezegd geproduceerd. Dat doet verder niets af aan de professionaliteit van het bedrijf. En gezien de mooie auto en brede lach van de baas zit dat wel goed!

 

Al met al hebben we veel geleerd over de Roemeense graanketen. De keten, tenminste vanaf de molen, blijkt echter vooral gericht op de lokale markt en niet zozeer op Europa. De titel ‘graanschuur van Europa’ valt dus in twijfel te trekken. In onze reis door de keten hebben we de eerste stations overgeslagen. De mannen van de Vel Pitar molen weten namelijk al niet meer waar hun graan vandaan komt. Daar zitten machtige partijen als Cargill tussen die hun graanschuren gebruiken om graan op te slaan en zo te speculeren op goede prijzen. Benieuwd hoeveel van hun graan zij inkopen in Roemenië.

 

Terugblik_De reis_Roemenië_Deel 3

 

Het avondprogramma
Na een enerverend dagprogramma is het vanavond tijd om naar onszelf en de toekomst te kijken. Jur en Arjanne houden ons plechtig aan onze belofte om een rol te spelen in de transitie naar een robuust en duurzaam voedselsysteem. Of we even met hun en de rest van de academie willen delen hoe we dat precies gaan doen?

Appeltje eitje zou je denken. Nou dat valt nog vies tegen. Want na een inspirerend halfjaar waarin we ontzettend veel geleerd hebben zijn er vooral heel veel vragen en zijn we het met zijn alle vooral eens over de complexiteit van het systeem. De hele academie staat op zijn kop. Veganisten zijn vlees gaan eten en een diëtist is gaan roken.

Iedereen krijgt de kans om te filosoferen over zijn rol in het voedselsysteem en samenwerkingen met academiegenoten en dan worden er toch al snel concrete plannen gesmeed en vergezichten geschetst. We moeten onszelf inhouden om niet te enthousiast en te hard van stapel te lopen. Gelukkig komt de cursus time management van de begeleiding weer goed van pas. Het was een prachtige dag! Proost!

– Deze #terugblik is geschreven door Wouter Buijze. Wouter is ondernemer en co-founder van een spullen-servicebedrijf (zoek dat maar ‘ns op). Als opportunistische ondernemer gelooft hij in de kracht van sociaal ondernemerschap om het voedselsysteem te doorgronden. Hij denkt in kansen, is analytisch en is niet te beroerd om tegen heilige huisjes te schoppen.

– SFYN nodigt academici uit om hun mening te delen in een #terugblik. Deze terugblik is een persoonlijke uiting van de maker. Wil je reageren? Dat kan onder het Facebook album dat bij deze terugblik hoort.

– Deze #terugblik is deel 2 van 3. Lees hier deel 1 en deel 3.

Om onze website veilig en soepel te laten draaien plaatsen wij cookies. Lees ons privacybeleid of ga er direct mee akkoord. Privacybeleid

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten