Kies je regio
Terug naar overzicht

Waste-free kerst diner?!

Twee van onze SFYN-ners, Ana Laura en Daniela, dachten deze kerst “laten wij het allemaal moeilijker en uitdagender maker dan dat het op dit moment al is”. Samen gaan zij namelijk proberen een waste-free 4-gangen kerstdiner op tafel zetten. 3..2..1..Let’s go!

“Waste” of “afval” betekent voor velen nét even wat anders. Gaat het dan om verpakkingsvrij? Zorgen dat er geen restjes over zijn? Dat je echt alles gebruikt van een product? Mag het ook recyclebaar zijn? Tellen food miles ook mee? …En ga zo maar door. De dames hebben geprobeerd om zoveel mogelijk aspecten hiervan in acht te nemen bij het bedenken van een heerlijk kerstmenu.

Ze wilden met zo veel mogelijk aspecten rekeninghouden en hebben de producten zo good, clean & fair mogelijk geprobeerd te kopen. Zo kwamen zij erachter dat sommige idealen met elkaar in strijd zijn en er keuzes gemaakt moesten worden. Deze zijn namelijk afhankelijk van je budget, tijd, mobiliteit en eigen idealen natuurlijk!

Omdat er zoveel informatie is te vinden over “waste” en wat dit precies inhoudt, zijn de verschillende onderdelen in fases opgedeeld:

FASE 1 HET ETEN
Zonder eten, geen diner, en daarom staat deze fase centraal in onze challenge. Als het gaat om eten zijn er zoveel aspecten waar je rekening mee kunt houden als het good, clean & fair moet zijn dat wij op een gegeven moment door de broccoli bomen het bos niet meer zagen. Waar kan je eigenlijk allemaal rekening mee houden?

  • Good, clean & fair
  • Verpakking
  • Food Miles
  • Bestrijdingsmiddelen
  • Duurzaam
  • Circulair
  • SFYN pijlers
  • Ingrediënten
  • Oorsprong/lokaal
  • Processed/Bewerkt

Je begrijpt het al – er moesten keuzes gemaakt worden. Bij het samenstellen van het menu hebben wij gekeken naar wat wij lekker vinden én naar wat wij al in huis hadden – eerst gaan onze eigen keukenkastjes leeg! Daarnaast hebben wij gekeken naar ons budget, tot waar wij bereid waren te fietsen en hoeveel tijd we hadden om boodschappen te doen.

Eenmaal besloten hebben wij het internet afgestruind naar heerlijke recepten die wij konden maken. In ons achterhoofd hielden wij rekening met een aantal aspecten. Omdat er zoveel controversie is over wat voor verpakkingen wel/niet goed zijn, was ons hoofddoel om (zo veel mogelijk) verpakkings-vrij in te kopen.  Daarnaast wilden wij het liefst producten uit eigen bodem.

Bevindingen
De eerste gedachte was “al het plastic is slecht”. Naarmate er meer websites werden afgespeurd kwamen wij er achter dat plastic er ook is om bepaalde groenten en fruit te beschermen. Milieu Centraal geeft aan “plastic verpakkingen hebben een slecht milieu-imago, maar ze zijn wel degelijk zinvol als ze bederf en beschadiging van voedsel voorkomen. De milieu-impact van eten weggooien is namelijk groter dan die van verpakkingen…Een wegwerpverpakking van PET wint voor het milieu al van een glazen verpakking als hij minstens 6 keer zo licht is”. Een andere website schrijft dat voor de productie van een kilo papier minder broeikasgassen nodig zijn dan voor een kilo plastic. Daar staat tegenover dat er voor het produceren van papier weer veel bossen nodig zijn. Dan heb je nog de food miles. Wij vinden het maar logisch dat wij het hele jaar door tropisch fruit kunnen eten en een grote diversiteit aan verse groente hebben. Wat komt er eigenlijk vanuit eigen bodem? Wat zijn seizoen groenten? Als voedsel veel moet reizen, zitten er vaak ook conserveermiddelen in, speciale verpakkingen en/of bestrijdingsmiddelen. Omdat ons doel “clean” voedsel is, besloten wij de ingrediënten alleen uit Nederland halen. Tijd voor fase 2.

Meer weten over verpakkingen? Check deze site.
Zijn food-miles echt slecht? Check het hier.
Meer weten over de Nederlandse biodiversiteit? Bekijk deze site.
Plastic versus papier debat? Daar vertellen ze hier meer over.

FASE 2 DE PRODUCENT
In deze fase wilden wij graag uitzoeken waar en bij wie wij het beste de ingrediënten konden halen. Wij vroegen ons af:

  • Wie zijn de makers?
  • Worden ze eerlijke betaald?
  • Wordt het met aandacht bereid?
  • Wat is hun werkfilosofie?

Onze voorkeur ging naar Nederlands en lokaal geproduceerde producten. In de groente en fruit afdeling van de supermarkt kan je soms vinden wat de herkomst is van de producten, maar veel producten zijn hier ook al verpakt. Om veel onnodige plekken te bezoeken gingen wij op zoek naar een plek die de meeste producten verkoopt. Wellicht dat de vele Utrechtse tuinderijen, moestuinen en markten de meeste ingrediënten hebben.

Bevindingen
Direct bij een boer of lokale tuinderij kopen geeft je de mogelijkheid om vragen te stellen over de producten. Mocht je hier interesse in hebben, dan is dit dé plek om te vragen hoe je product wordt geproduceerd, door wie en wat daarbij komt kijken. Ook kan je vragen hoe de prijs van het product is opgebouwd, dan kan je zelf oordelen of je het waard vindt om die prijs ervoor te betalen. Lidl staat bekend om haar prijswinnende groente- en fruit afdeling. Vaak zijn deze ook niet verpakt en hebben ze een toegankelijke prijs. Als je doel is om plastic vrij te kopen en binnen een bepaald budget te blijven en/of niet te ver te reizen, dan is dit wellicht de beste optie voor jou en je gezin. Wil je meer weten over de waarde van je voedsel en waar je precies voor betaalt, dan raden wij aan om direct van een producent te kopen, die weten hier meer over! Ook geeft dit de mogelijkheid om te zien waar je product vandaan komt en hoe er te werk wordt gegaan.

FASE 3 DE BOODSCHAPPEN

  • Waar haal je ze?
  • Hoe neem je ze mee terug/tassen
  • De supermarkt: waar let je op?
  • Afstand tot boodschappen
  • Broodjes zakken
  • Budget
  • Tijd
  • Mobiliteit

Utrecht heeft veel mogelijkheden om verpakkingsvrij te kopen; Vredenburg markt, de Kanaalstraat, tuinderijen en moestuinen. Supermarkt Odin en Eko Plaza hebben soms ook de optie om verpakkingsvrij te kopen.  Daarnaast heeft Utrecht ook winkels die lokale of Nederlandse producten verkopen. Beide opties geven je de kans om de makers te leren kennen en meer de weten de komen over de producten zelf. Sinds kort is er ook de optie om online verpakkingsvrij te kopen via Pieter Pot.

Boerderijen en boerenwinkels in de Kromme Rijnstreek? Bekijk ze hier.
Molenwinkels en maalderijen in de provincie? Lees het hier.
Tuinderij Moestuin heeft veel groente en fruit uit eigen bodem. Biodynamische groenten, fruit, kruiden en bloemen haal je bij Amelis’ hof.
Bij Persepolis kan je verpakkingsvrij kopen. Indebuurt zet ook nog andere (niet-voedsel gerelateerde) winkels op een rij.

FASE 4 DE TAFEL & KEUKEN
Bij een 4-gangen diner hoort natuurlijk ook een mooi gedekte tafel. Wij hebben ook nog even een lijstje gemaakt over andere aspecten waar je eventueel ook een stap kan zetten naar minder plastic of duurzamere producten.

  • Decoratie
  • Restjes van het eten
  • Overblijfselen van het eten (schillen, kontjes)
  • Afval scheiden
  • Plastic uit de keuken halen
  • Duurzaam bakpapier

Een plastic-vrije keuken is uiteindelijk wel een streven van Ana Laura en Daniela. Ontkom je er bijvoorbeeld niet aan om een glazen potje met saus of iets dergelijks te moeten kopen? Gooi hem dan niet weg! Bak lekkere koekjes of maak jouw eigen ‘hot chocolate beslag’ en gebruik het glazen potje om het erin te bewaren en als cadeau te geven aan iemand! Een ‘chocolate bark’ is overigens ook een heerlijk idee. Smelt wat pure chocolate chips, verspreid het over wat reusable bakpapier en voeg jouw favo toppings toe! Misschien wat verpakkingsvrije noten van de markt, huisgemaakt karamel? Hmm! Dit is ook een mooi moment om de laatste restjes noten, die laatste dadel of wat overgebleven marshmallows erin stoppen.

Afval scheiden raden wij natuurlijk aan. Je kan een bruine bak aanvragen bij de gemeente, een compost potje kopen of een composter. Het is ook wel eens fijn om naar deze tips te kijken: je kan meer in de keuken gebruiken dan dat je denkt!

De tafel moet natuurlijk ook mooi gedekt worden! Toevallig vond Daniela een verdwaalde eucalyptus tak op straat – winnen! Een tripje naar het bos of het park levert je overigens ook veel mooie blaadjes en takken op om een mooi kransje van te maken. Toch liever iets anders? Er zijn genoeg bloemenwinkels te vinden én zijn er natuurlijk de vaste stekjes in het centrum. Tip: neem een grote tas mee zodat je geen plastic or papier hoeft te vragen voor de bloemen.

Plasticvrije keuken? Check deze winkel. Dille en Kamille heeft overigens ook veel leuke opties.
Weet je niet waat je kunt beginnen? Deze site helpt je op weg.
Weten wat voor impact ons eten heeft of de maatschappij en andersom? Kijk deze livecast even terug!

Benieuwd naar het gekozen menu? VOLG DE SOCIALS! Wij zullen in aanloop naar de kerst elke dag een gang uitgebreid bespreken. 


P.S. Benieuwd wat SFYN Utrecht nog meer allemaal doet? Volg ons op Instagram en Facebook, of schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Tekst // Daniela Schoorl
Banner // Daniela Schoorl
Foto’s // Unsplash

Om onze website veilig en soepel te laten draaien plaatsen wij cookies. Lees ons privacybeleid of ga er direct mee akkoord. Privacybeleid

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten