Kies je regio
Terug naar overzicht

#3 KOOP SCHOON: ZOEK HET DICHTBIJ

Voedsel is meer dan alleen brandstof. Onze voedselkeuzes beïnvloeden onze gezondheid, economie en natuur. Wat wij eten raakt onze cultuur, politieke keuzes en hoe de wereld er in de toekomst uit zal zien. Slow Food Youth Network zet zich dagelijks in voor good, clean en fair voedsel voor iedereen.

Maar wat bedoelen we daar nu precies mee? In deze zevendelige online serie gaan we – samen met voedselondernemers, producenten, leveranciers, kunstenaars, economen, beleidsmakers én chefkoks – op zoek naar het antwoord. Vandaag in de spotlights: Kester Scholten over het kopen van schone producten.

Hoi Kester, wie ben je en wat doe je?

‘Ik ben Kester, in opleiding tot boer in de biodynamische landbouw aan de Warmonderhof. En die heb ik bijna afgerond. Daarnaast ben ik ondernemer en beeldmaker. Ondernemen doe ik bijvoorbeeld met het initiatief de Seizoenarbeiders, wat ik onder andere samen met een aantal SFYN’ers doe. Met de Seizoensarbeiders willen we 2 vliegen in 1 klap slaan. Aan de ene kant is er het probleem dat door de coronacrisis een tekort aan seizoensarbeiders is ontstaan. Aan de andere kant zijn juist veel mensen zonder werk komen te zitten, die bijvoorbeeld in de horeca of evenementenbranche werken. Met ons platform bieden wij hen én anderen de mogelijkheid om op de boerderij te komen werken. Zo hopen we het werken hier laagdrempeliger te maken. We verbinden de stad met het land. Dus eigenlijk 3 vliegen in 1 klap!’

 

‘2 jaar geleden ben ik mijn passie voor film en fotografie weer gaan oppakken door weer met mijn camera aan de slag te gaan. Als beeldmaker, onder de naam @detroubaboer, maak ik foto’s en filmbeelden van de landbouw. Op die manier wil ik anderen een inkijkje geven in het boerenleven en hoe mooi dit is!’

 

Je bent lekker ondernemend! Waarom doe je dit allemaal?

‘Omdat het me energie geeft, ik er blij van word en omdat ik een drive heb om iets te verbeteren! Ik ben geboren en getogen in Amsterdam en kom uit een theaterfamilie. Van kinds af aan heb ik grote interesse in verhalen, met name in films. Daarom wilde ik filmmaker worden. Maar toen ik ging reizen op 18e, werd de wereld groter dan alleen films en ontstond er een nieuwe passie. Tijdens mijn reizen naar Europa, Azie en Australië ging ik op boerderijen werken. Toen merkte ik hoe leuk ik dit vind! De fijne leefstijl en het zo goed terug kunnen zien van je werk. En het is lekker fysiek! Ik kan soms wat dromerig zijn en lichamelijk zwaar werk is daar een fijne tegenhanger voor. Toen is mijn passie voor het boeren ontstaan!’

 

Vandaag hebben we het over de pijler “Koop schoon”. Wanneer is voor jou een product schoon?

‘Schoon kan je denk ik op meerdere manieren belichten. Voor mij gaat over hoeveel impact een product heeft op zijn omgeving heeft. Hoeveel energie iets heeft gekost om te produceren en hoe die energie is opgewekt? En wat het nog meer kost van de omgeving of dat ook iets teruggeeft aan de omgeving? Kort samengevat: schone energie en behoud van biodiversiteit.’

 

‘Met schone energie bedoel ik dat de producent energie duurzaam inzet én dat de energie die hij gebruikt schoon is. Een goed onderzoek wat dit illustreert is die van Meino Smit. Hij is voormalig akkerbouwer en heeft dit proefschrift geschreven. In zijn onderzoek naar de duurzaamheid van de Nederlandse landbouw, vergelijkt hij onze status daarin van 2015 met 1950. Meino heeft uitgerekend hoeveel energie we in de landbouw stoppen en hoeveel energie we daadwerkelijk oogsten. We zijn in deze tussentijd bijvoorbeeld veel meer machines gaan gebruiken en die zijn in de loop der jaren ook duurzamer geworden. Maar wat heeft dit met de duurzaamheid met de landbouw gedaan? Dit lees je in zijn onderzoek, over het onderzoek deed hij 10 jaar! Dit komt omdat hij echt alle aspecten van duurzaamheid mee heeft genomen. Van de manier waarop de machines worden geproduceerd tot het transport van de grondstoffen.’

 

‘In Nederland hebben we een behoorlijke negatieve energiebalans. Door onder andere de grote mechanisering van de afgelopen jaren en de gestegen afzet naar de wereldmarkt, is het gebruik van fossiele energie flink gestegen. We stoppen er meer energie in dan dat we eruit halen. Als je de energie output/input vergelijkt met 1950 – toen grote families nog op de boerderij veel werk deden – zijn we door landbouw innovaties 12% gestegen in energie output, maar is de input met 600% gestegen.’

 

‘Dit vraagt om verandering. Een antwoord daarop kan zijn om alle energie schoon op te wekken. Een mooi gedachte, alleen vraag ik mij af of dat haalbaar is. Vanuit mijn perspectief zouden we ook moeten inzetten op het vergroten van het aandeel menselijke arbeid in de landbouw. Om dit aantrekkelijk te maken moet dit type werk weer waarde krijgen. Met De Seizoenarbeiders proberen wij hier vorm aan te geven. De reacties van mensen die afgelopen seizoen op de boerderij hebben gewerkt waren mooi. Het is hard werken, ook soms eentonig maar voor mij waardevol werk. Je bent fysiek bezig in de buitenlucht, in een team en je ziet je werk letterlijk groeien. Ik krijg de indruk dat veel meer mensen hier naar verlangen in plaats van fulltime op kantoor werken. Alleen maar menselijke arbeid, dat is niet realistisch. Maar de schaal waarop nu landbouw wordt gepleegd met enorme machines zie ik geen rendabele toekomst. Daarin zie ik een antwoord in de grote kracht van de efficiënte kleinschaligheid. Met de kennis en innovatie die we door te intenventisering van de landbouw hebben opgedaan, kunnen we inzetten maar dan meer voor de gemeenschap telen.’

 

En je noemde als tweede aspect van ‘Koop schoon’ biodiversiteit. Hoe zie je dit?

‘Met biodiversiteit bedoel ik dat we geen monoculturen ontwikkelen, maar juist verschillende gewassen op een stuk land verbouwen. Als je je in een monocultuur focust op één type gewas en er een plaag komt, kan je zo alles in één klap kwijt zijn. Biodiversiteit vergroot de veerkracht en weerbaarheid van de gewassen en de grond.’

 

‘Een ander voorbeeld van een goede biodiversiteit is het behouden van oerwouden. Ik vind dat producenten hier oog voor moeten hebben. Dat ze niet oerwouden kappen om maar de grondstoffen kunnen verkrijgen, zodat ze hun producten voor een lage prijs aan ons kunnen aanbieden.’

 

Eén van de pijlers van SFYN is: koop schoon. Daar zal niet iedereen het mee eens zijn. Kester, we zijn benieuwd hoe jij over de volgende stellingen denkt.

Schoon kopen is duurder

‘In de meeste gevallen is het inderdaad wel duurder. Een boer kan door zijn grond helemaal uit te putten, veel opbrengt aan gewassen halen. Maar juist door een duurzame manier van landbouw, waar je inderdaad minder producten vanaf haalt, houdt de boer de grond vruchtbaar. Niet alleen voor dat moment, maar ook voor de toekomst.’

 

Het is zo lastig om te zien welke producten vallen onder de categorie ‘koop schoon’

‘Ja, dat is heel lastig! Ons voedselsysteem is zo complex. Daarom focus ik me ook op de punten en aspecten die ik belangrijk vindt. Omdat het zo complex is, kies ik zoveel mogelijk voor producten van boeren of producenten die ik zelf ken. Waarin ik vertrouw dat ze het goed doen. Die eenzelfde visie hebben als ik. Heb vertrouwen in het kleinschalige, dit is veel overzichtelijker! En neem schoon niet te letterlijk, want in veel gevallen is een wortel die nog ‘vies’ is van klei een stuk schoner dan schone wortels in plastic’

 

Om schoon te kopen, moet je niet in de reguliere supermarkt zijn

‘Ik weet niet of dat echt voor ieder product in de supermarkt geldt, maar ik moedig je aan om producten te kopen bij producenten die je zelf kent. Want krijg de indruk dat de visie van de grote supermarkten niet enorm focussen op good, clean en fair. Daarnaast vind ik het erg leuk om bij boeren of producenten die ik zelf ken.’

 

Leuk Kester, dank je wel! Zoals je het verteld, hebben de grote producenten nog veel werk te verrichten en richten wij ons mooi op ons lokale netwerk. Waar in de buurt kan dat bij jou? Of kunnen biologische webshops jou hierbij helpen?

Tekst // Eline Beltman
Beeld // Archief Kester Scholten

– Dit blog is geschreven door Eline Beltman. Eline is gek van koken, maar voedsel in de prullenbak gooien is iets wat zij heel tegenstrijdig vindt. Met die overtuiging begon haar interesse in het voorkomen van voedselverspilling. Zo kwam ze ook in aanraking met SFYN. Eline is geïnteresseerd in voeding en ‘anti-voedselverspillingsinitiatieven’; zo lang het maar concreet is. Met die gedachte geeft zij jou elke maand lees-, luister-, zie- en bezoektips!

– Meer van SFYN? Volg ons op Instagram en Facebook of schrijf je in voor onze nieuwsbrief!

Om onze website veilig en soepel te laten draaien plaatsen wij cookies. Lees ons privacybeleid of ga er direct mee akkoord. Privacybeleid

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten